Od maja 2026 roku obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia, które wprowadza nowe standardy organizacyjne w zakresie opieki okołoporodowej. Zmiany mają na celu podmiotowe traktowanie kobiet oraz respektowanie ich decyzji związanych z porodem.
Perinatologia, jako dziedzina medycyny, skupia się na kobietach w ciąży, płodach oraz noworodkach w okresie okołoporodowym. Zajmuje się zarówno diagnostyką i leczeniem ciąży wysokiego ryzyka, jak i opieką nad płodami z komplikacjami. Celem opieki perinatalnej jest zapewnienie odpowiedniej opieki medycznej kobiecie w ciąży oraz dbanie o rozwój płodu i noworodka.
W obszarze opieki okołoporodowej mieszczą się:
- promocja zdrowia,
- planowanie rodziny,
- opieka przedkoncepcyjna,
- wykrywanie zagrożeń dla matki i płodu,
- opieka medyczna w czasie ciąży, porodu oraz połogu.
W zakresie opieki pracują:
- lekarze perinatolodzy oraz położnicy,
- neonatolodzy,
- wykwalifikowane położne.
Nowe standardy wprowadzają:
- rozszerzenie kompetencji personelu medycznego, w tym roli położnej,
- zmiany organizacyjne, które mają na celu zapewnienie kobietom z szczególnymi potrzebami dostępu do świadczeń zdrowotnych,
- wzmocnienie praw kobiet i umożliwienie korzystania z nich w praktyce.
Ważne jest, aby kobiety szczególnie dbały o siebie w czasie ciąży, mając regularny kontakt z lekarzem oraz korzystając z pomocy położnej.
Najważniejsze zmiany
Wprowadzone standardy opieki okołoporodowej obejmują kilka kluczowych obszarów:
- Edukacja przedporodowa rozpocznie się od momentu potwierdzenia ciąży, kładąc nacisk na rolę ojca w tym procesie.
- Poszerzenie zakresu badań w ciąży, w tym m.in. dodatkowe badania dotyczące wirusa HBV.
- Łatwiejszy dostęp do znieczulenia zewnątrzoponowego, a szpitale będą zobowiązane do publikacji informacji o dostępnych metodach łagodzenia bólu porodowego.
- Zobowiązanie do zapewnienia kontaktu skóra do skóry w sytuacjach porodu zabiegowego, w tym przy cesarskim cięciu, o ile stan zdrowia matki i noworodka na to pozwala. Po porodzie każda matka otrzyma minimum dwie godziny nieprzerwanego kontaktu z noworodkiem.
- Ochrona kobiet w sytuacjach szczególnych poprzez zakaz umieszczania w jednej sali kobiet po poronieniu lub z martwym noworodkiem z pacjentkami, które urodziły zdrowe dzieci.
- Ograniczenia w interwencjach medycznych – zaleca się, aby przeprowadzać tylko niezbędne interwencje, takie jak amniotomia, indukcja porodu czy cięcia cesarskie.
- Wzmocnienie promocji karmienia piersią, z dodatkowym wsparciem dla kobiet po poronieniach lub decydujących się na niekarmienie piersią.
- Możliwość jedzenia podczas porodu – kobiety będą mogły spożywać lekkostrawne posiłki, po konsultacji z personelem medycznym.
- Zwiększenie roli położnej – każda kobieta w połogu ma zapewnioną profesjonalną opiekę położnej w miejscu zamieszkania lub pobytu, również w sytuacjach trudnych.
Placówki medyczne zostały zobowiązane do aktualizacji procedur i przeszkolenia personelu w związku z nowymi standardami.
Podstawa prawna
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 października 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej (Dziennik Ustaw 2025 r. poz. 1525).