14 lipca 2026 roku Starostwo Powiatowe w Toruniu gościło Romana Grzebela, autora publikacji „Ocalić pamięć, odrodzić ziemię. Powrót do polskiego dziedzictwa. Pogranicze”. W spotkaniu wzięli udział starosta toruński Mirosław Graczyk oraz radny powiatu toruńskiego, były starosta Marek Olszewski.
Wizyta była okazją do przekazania Staroście kilku egzemplarzy książki oraz dyskusji na temat znaczenia ochrony pamięci historycznej i zachowania dziedzictwa Powstania Wielkopolskiego. Powiat Toruński finansowo wsparł wydanie tej publikacji, doceniając jej wartość historyczną, edukacyjną i społeczną.
Publikacja stanowi drugi tom serii „Trylogia & Triada”, w której każdy tom symbolizuje inny aspekt godności. Kolor bordowy oznacza godność w działaniu, niebieski – w pamięci, a planowany złoty tom ma symbolizować godność odzyskaną.
Książka ma na celu ocalenie od zapomnienia losów powstańców wielkopolskich oraz osób związanych z historycznym Pograniczem, które obejmowało m.in. dzisiejsze powiaty złotowski, toruński, pilski, sępoleński, nakielski, tucholski, człuchowski, wałecki, szczecinecki oraz chojnicki. Autor zwraca uwagę na to, że te tereny łączy nie tylko bliskość geograficzna, ale także wspólna historia, więzi rodzinne i troska o zachowanie polskiej tożsamości.
Wykorzystując wieloletnie badania archiwalne, Roman Grzebel korzystał z materiałów z archiwów państwowych, wojskowych i kościelnych z całej Polski, analizując m.in. księgi urodzeń, małżeństw i zgonów. Oparł się wyłącznie na potwierdzonych dokumentami źródłach, rezygnując z niezweryfikowanych przekazów ustnych.
Dzięki tej pracy publikacja dotarła do czytelników na trzech kontynentach: w Europie, Ameryce Północnej i Australii, popularyzując wiedzę o Powstaniu Wielkopolskim oraz wspólnym dziedzictwie historycznym Pogranicza.